Diyarbakır Tarihi
Mezopotamya'nın kuzey kapısında, Dicle'nin kıyısında yükselen Diyarbakır; binlerce yıl boyunca imparatorlukların, ticaret yollarının ve kültürlerin kesiştiği bir şehir oldu.
Tarih öncesi ve ilk uygarlıklar
Diyarbakır çevresi insanlığın yerleşik hayata geçişinin izlerini taşır. Ergani'deki Çayönü, dünyanın en eski köy yerleşimlerinden biridir. Bölge ilk çağlarda Hurriler, Mitanniler ve Asurlar'ın egemenliğinde kaldı.
Amida: Roma ve Bizans dönemi
Şehir antik çağda Amida adıyla anıldı ve Roma ile Sasani İmparatorlukları arasında stratejik bir sınır kalesi oldu. Bugünkü surların büyük bölümü bu dönemde genişletildi.
İslam dönemi ve Mervaniler
7. yüzyılda İslam ordularının bölgeye gelmesiyle şehir yeni bir döneme girdi; Arap kabilesi Bekr bin Vâil'in yerleşmesiyle bölge Diyâr-ı Bekr ("Bekir'in yurdu") olarak anılmaya başladı. 10–11. yüzyıllarda Kürt hanedanı Mervaniler şehri başkent yaptı; On Gözlü Köprü bu döneme aittir.
Artuklular, Akkoyunlular ve Osmanlı
Artuklular döneminde şehir mimari açıdan zenginleşti; Akkoyunlular döneminde önemli bir siyasi merkez oldu. 1515'te Osmanlı topraklarına katılan şehir, Diyarbekir Eyaleti'nin merkezi olarak yüzyıllar boyunca bölgenin yönetim ve ticaret kalbiydi. Hasan Paşa Hanı ve Deliller Hanı bu dönemin eserleridir.
Cumhuriyet dönemi ve isim
"Diyarbekir" adı, Cumhuriyet'in ilk yıllarında bölgenin bakır madenlerine (Ergani) atıfla Diyarbakır olarak değiştirildi. Halk arasında ise Amed adı yaşamaya devam etti; bugün bu isim şehrin futbol kulübü Amedspor ile birlikte geniş kitlelere ulaşıyor. İsmin kulüpteki yansıması için: Amed Sportif Faaliyetler ne demek?