Diyarbakır Surları ve Hevsel Bahçeleri
Kara bazalt taşlarıyla yükselen Diyarbakır Surları ve Dicle'ye uzanan Hevsel Bahçeleri, 2015'ten bu yana UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde.
Surların özellikleri
Diyarbakır Surları yaklaşık 5,5 km uzunluğundadır ve dünyanın en uzun, kesintisiz sur sistemlerinden biri olarak kabul edilir. Surlar üzerinde onlarca burç ve dört ana kapı bulunur. Yapı malzemesi olarak kullanılan koyu renkli bazalt, şehre "Kara Amid" lakabını kazandırmıştır.
Dört ana kapı
- Dağ Kapı (Harput Kapı) — kuzey
- Urfa Kapı (Rum Kapı) — batı
- Mardin Kapı (Tell Kapı) — güney
- Yeni Kapı (Dicle Kapı) — doğu
Tarihçe
Surların ilk inşası antik döneme uzanır; bugünkü görünümünü büyük ölçüde Roma İmparatorluğu döneminde, özellikle 4. yüzyılda yapılan genişletmelerle kazanmıştır. Sonraki yüzyıllarda Mervani, Artuklu ve Osmanlı dönemlerinde onarılmış; burçlara yazıtlar ve kabartmalar eklenmiştir. Ulu Beden ve Yedi Kardeş burçları süslemeleriyle öne çıkar.
Hevsel Bahçeleri
Surların güneydoğusundan Dicle Nehri'ne kadar uzanan Hevsel Bahçeleri, binlerce yıldır şehrin sebze-meyve ihtiyacını karşılayan verimli bir tarım alanıdır. Kuş türleri açısından da zengin olan bahçeler, surlarla birlikte "Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzaj Alanı" adıyla 2015'te UNESCO listesine girmiştir. Amedspor'un yeşil rengiyle bu bahçeler arasında sık sık bağ kurulur; bkz. Amedspor renkleri.
Ziyaret ipuçları
- Sur üzerinde yürüyüş için en iyi zaman sabah erken saatler veya gün batımıdır.
- Rahat ve kaymayan ayakkabı giyin; taş basamaklar yüksek olabilir.
- Hevsel manzarası için Gazi Köşkü yönünden veya Mardin Kapı çevresindeki burçlardan bakın.